Yeşil: Kahve Bitkisi

Kahve bitkisi (bilimsel adı: Coffea), Rubiaceae (Kökboyasıgiller) botanik ailesine ait bir çalıdır. Yaklaşık yüz farklı türü bulunsa da sadece bazılarının tohumları o ikonik içeceği bize sunar.

En çok bilinen, sevilen ve yetiştirilen başlıca üç çeşit şunlardır:

• Coffea Arabica

• Coffea Canephora (yaygın olarak Robusta adıyla bilinir)

• Coffea Liberica

Çeşidi ne olursa olsun, kahve bitkisi bazı ortak özellikler gösterir: Bir ana gövde ile birincil ve ikincil dallardan oluşan, yeşil yapraklı ve kiraza benzeyen karakteristik meyvelere sahip ağaçsı bir türdür. Bitki, doğrudan gövde üzerinde açan beyaz renkli çiçeklerle yılda birkaç kez çiçek açar. Meyveler her çiçeklenmeden sonra ortaya çıkar.

Coffea oldukça hassas bir bitkidir; hayatta kalabilmek için 17°C ile 23°C arasında sabit bir sıcaklığa ve düzenli yağışlara ihtiyaç duyar.

Sonuç olarak, kahve tarımı tropikal ve ekvatoral bölgelerde, özellikle de Afrika, Orta-Güney Amerika ve Asya’nın belirli bölgelerinde yaygındır. Dünyanın en büyük kahve üreticilerinin Brezilya, Vietnam, Kolombiya ve Endonezya olması tesadüf değildir. İtalya’da bu tarım yaygın değildir: Geçmişte Sicilya’da kahve bitkisi yetiştirme denemeleri yapılmış, ancak kışın çok düşük olan sıcaklıklar nedeniyle başarısız sonuçlar alınmıştır.

Günümüzde hala doğal olarak yabani formda bulunan bitkinin ilk izlerine Afrika’da rastlanır. Özellikle Arabica çeşidinin kökeni Etiyopya‘dır. “Kahve” kelimesinin etimolojisine dair bir teoriye göre bu isim, bitkinin en yaygın olduğu Güneybatı Etiyopya’daki Kaffa bölgesinden gelmektedir. Bitki buradan Güney Sudan ve Kenya’ya, oradan da Yemen dahil dünyanın diğer bölgelerine yayılmıştır.

Coffea Robusta‘nın kökeni de Afrika’dır: Klasik Arabica’ya göre daha az narin ve daha dayanıklı olan bu çeşidin tarımı Uganda ve Gine arasında başlamıştır.

Daha sonra, kahve bitkisinin kavrulmuş çekirdeklerinin kullanımı Afrika’nın kuzeyine, oradan da nihayet 1500’lerin sonunda Avrupa’ya ulaşmıştır. İtalya’da kahvenin ilk görüldüğü şehir, uzak diyarlarla yapılan sayısız ticari alışveriş sayesinde Venedik olmuştur.

Kahvenin Brezilya ve Karayipler‘e ulaşarak günümüzün devasa plantasyonlarını oluşturması ise ancak 1700’lü yıllarda gerçekleşecektir.